Italiaans is een Romaanse taal en behoort daarmee tot dezelfde taalfamilie als Frans, Spaans, Portugees en Roemeens. De taal is ontstaan uit een variant van het Vulgair Latijn (ook wel Volkslatijn genoemd), dat vroeger werd gesproken in de omgeving van Florence. Meer dan 60 miljoen mensen in Italië, San Marino, Vaticaanstad en het Zwitserse kanton Ticino spreken Italiaans. Door de eeuwen heen zijn veel Italianen uit hun land vertrokken, op zoek naar een betere toekomst in het buitenland. Hierdoor wordt de taal ook nog gesproken door minderheden in onder andere Argentinië, Brazilië, Uruguay en de Verenigde Staten.
Leuk weetje: het Italiaanse alfabet bestaat uit 21 letters. De letters j, k, w, x en y komen alleen voor in woorden die afkomstig zijn uit een andere taal (leenwoorden). In Italië worden deze letters lettere straniere (ofwel buitenlandse letters) genoemd.
In dit artikel lees je meer over de geschiedenis van het Italiaans, waarom Italiaans leren wel (of niet) een goed idee is en hoe je Italiaans kunt leren. We bespreken de beste taalcursussen, taalapps, taalboeken en taalreizen.
Hoe is de Italiaanse taal ontstaan
Ongeveer 800 jaar voor Christus woonden in het gebied dat nu Italië heet verschillende volkeren. In het noorden leefden de Kelten, in het midden de Etrusken en in het zuiden de Grieken. Daarnaast waren er nog een aantal kleinere volkeren, elk met hun eigen taal en cultuur.
Opkomst en ondergang van het Romeinse Rijk
In 753 voor Christus werd Rome gesticht en begon de ontwikkeling van het Romeinse Rijk. In de loop der jaren veroverden de Romeinen steeds meer gebied. Op het hoogtepunt van het Romeinse Rijk (omstreeks 100 na Christus), hadden ze het hele gebied rondom de Middellandse zee in handen. In het westelijk deel van het Romeinse Rijk werd Latijn gesproken, in het oostelijk deel Grieks.
In het jaar 476 kwam er een einde aan het westelijk deel van het Romeinse Rijk. Hierop volgde een lange periode van oorlogen en verdeeldheid in het gebied. Het Klassiek Latijn bleef de dominante taal in de hogere lagen van de bevolking en werd gebruikt in het bestuur, de kerk en de wetenschap. In het dagelijks leven spraken burgers echter een variant op het Klassiek Latijn. Deze taal wordt Vulgair Latijn (of Volkslatijn) genoemd. Er was geen standaardversie van het Vulgair Latijn en elke regio ontwikkelde zijn eigen dialect. Bekende dialecten waren het Toscaans dialect, het Siciliaans dialect en het Napolitaans dialect. De verschillen tussen deze dialecten waren zo groot, dat mensen elkaar amper konden verstaan.
Introductie van het standaard-Italiaans
Het Klassiek Latijn werd ook gebruikt door schrijvers en dichters. In de 14e eeuw kwam hier verandering in. De invloedrijke dichter Dante Alighieri koos ervoor een epos, La Divina Commedia, te schrijven in het Florentijns dialect, gesproken in de omgeving van Florence. Dit inspireerde andere schrijvers om ook in hun eigen dialect te gaan schrijven. Dante Alighieri wordt wel gezien als grondlegger van het Italiaans, omdat het Florentijns dialect mede door zijn epos een belangrijke taal werd en, na de eenwording van Italië in 1861, zelfs werd gekozen als standaard-Italiaans.
Voor de eenwording van Italië bestond de regio uit een groot aantal streken met eigen talen en dialecten. Er waren maar weinig mensen die het Florentijns dialect, ofwel het standaard-Italiaans, spraken. Pas na de Tweede Wereldoorlog nam het aantal mensen dat Italiaans sprak snel toe, met name door verbeteringen in het onderwijs en de opkomst van de televisie. Inmiddels spreken bijna alle mensen in Italië standaard-Italiaans. De invloed van regionale talen en dialecten is echter nog steeds groot.
Waarom wel (of niet) Italiaans leren
Veel mensen zouden graag Italiaans willen leren, bijvoorbeeld omdat ze het een mooie taal vinden. Er zijn echter ook nog andere redenen om Italiaans te leren. Zo is Italië voor veel Nederlanders en Belgen het favoriete vakantieland. Ga je geregeld naar Italië? Dan komt kennis van de Italiaanse taal zeker van pas. Ook heeft Italië een rijke geschiedenis op het gebied van kunst en cultuur. Het land heeft veel beroemde schilders, schrijvers en musici voortgebracht, zoals Leonardo da Vinci, Dante Alighieri, Verdi en Vivaldi. Bovendien kan kennis van het Italiaans een waardevolle aanvulling zijn op je cv, zeker als je een baan zoekt in de toeristische sector, de cultuursector of de handel.
Een nadeel van het leren van de Italiaanse taal kan zijn dat Italiaans vooral wordt gesproken in en rondom Italië. Het is dus niet echt een wereldtaal. Wil je graag een Romaanse taal leren, maar weet je nog niet welke? Dan kan het slim zijn om te kiezen voor Spaans of Frans. Deze talen worden door veel meer mensen gesproken en bieden daarom meer mogelijkheden. Voordeel hiervan is dat kennis van één van de Romaanse talen helpt bij het leren van een andere Romaanse taal. Mocht je later alsnog Italiaans willen leren, dan is dit een stuk makkelijker!
Hoe kun je Italiaans leren
Heb je besloten om Italiaans te leren of wil je je kennis van het Italiaans uitbreiden? Dan is het tijd om een keuze te maken uit de beschikbare leermiddelen. Italiaans is een populaire taal, dus het aanbod is groot. In onderstaand overzicht vind je de beste taalcursussen, apps, boeken en taalreizen. Wil je meer weten? Klik dan op de oranje link om naar de website van de aanbieder te gaan. Boeken bestel je eenvoudig bij je lokale boekhandel via Libris.nl.
Taalcursussen vanuit huis
- NTI: bij NTI kun je een cursus Italiaans A1 (voor beginners) of Italiaans A2 (als je al basiskennis hebt) volgen. De cursus duurt gemiddeld 8 maanden. Na afloop kun je ervoor kiezen examen te doen bij het Italiaans Cultureel Instituut. Slaag je voor het examen? Dan krijg je een internationaal erkend certificaat. De cursus bij NTI kost ongeveer € 400 (2025), exclusief examenkosten.
- Laudius: ook bij Laudius kun je een cursus Italiaans A1 of Italiaans A2 volgen. Je hebt alleen een computer met internetverbinding nodig, omdat het lesmateriaal in de digitale leeromgeving staat. De cursus duurt gemiddeld 5 maanden. De prijs van de digitale cursus varieert van € 139 tot € 199, afhankelijk van de opties die je kiest (met of zonder docent, E-bibliotheek). Wil je de cursus ook graag op papier ontvangen? Dan is de meerprijs € 49,90 (2025).
- NHA: bij NHA kun je kiezen uit drie cursussen Italiaans. De cursus Italiaans voor beginners duurt ongeveer 12 maanden en leidt op tot A2-niveau. Spreek je al redelijk Italiaans? Dan kun je de cursus Italiaans voor gevorderden doen. Deze cursus duurt ook 12 maanden en je leert de taal beheersen op B1-niveau. De prijs van de cursus voor beginners of gevorderden is € 199 (zelfstudie) of € 259 (met docent). Je kunt ook kiezen voor een combinatiecursus. Bij deze cursus is het mogelijk om in 15 maanden van beginner naar B1-niveau te gaan. De prijs van de combinatiecursus is € 369 (2025). Deze cursus heeft de beste prijs-kwaliteitverhouding.
- LOI: ook LOI biedt drie cursussen Italiaans aan. De cursus voor beginners duurt 10 maanden. Na afloop van deze cursus beheers je de taal op A2-niveau. De prijs is € 550. De cursus Italiaans voor gevorderden duurt ook 10 maanden en na afloop beheers je de taal op B2-niveau. De prijs van deze cursus is € 590. Ben je een beginner en wil je Italiaans op hoog niveau leren spreken? Kies dan voor de combinatiecursus. In 16 maanden leer je dan de taal beheersen op B2-niveau. De prijs van deze cursus is € 880 (2025).
Taalcursussen op locatie
- Instituto Italiano di Cultura: woon je in de buurt van Amsterdam? Dan kun je een cursus Italiaans doen bij het Italiaans Cultureel Instituut. De cursussen worden gegeven op locatie in Amsterdam. Elke cursus bestaat uit 18 lessen van 1,5 uur. De prijs van een cursus is € 385 (2025), exclusief lesmateriaal. Er zijn cursussen Italiaans op 12 niveaus! Weet je niet wat je niveau is? Op de website van het Italiaans Cultureel Instituut kun je een gratis niveautest doen.
- Bibliotheken en universiteiten: wil je graag een taalcursus Italiaans op locatie doen, maar woon je niet in de buurt van Amsterdam? Veel bibliotheken, universiteiten en volksuniversiteiten bieden ook cursussen Italiaans op locatie aan!
Taalapps
Heb je geen tijd of budget om een taalcursus te volgen? Dan kan een taalapp een uitkomst zijn. Als je Italiaans wilt leren, kun je kiezen uit veel apps. Populaire apps zijn onder andere Duolingo, Memrise en Mondly. Deze apps kun je gratis proberen, om te kijken welke het beste bij je past. Bij Duolingo is de hele cursus gratis te volgen. Je krijgt wel tussendoor reclame te zien. Wil je toegang tot al het lesmateriaal van Memrise of Mondly, kies dan voor de betaalde versie.
Bij de meeste taalapps vertaal je woorden en zinnen van het Italiaans naar het Nederlands en omgekeerd. Dit is anders bij de taalapp van Rosetta Stone. Rosetta Stone kiest voor de methode van onderdompeling, waarbij vanaf de allereerste les alleen de doeltaal wordt gebruikt. Je leert Italiaans aan de hand van afbeeldingen en Italiaanse woorden, waarbij vertalen vanuit het Nederlands niet nodig is.
Wil je vooral Italiaans leren spreken of je spreekvaardigheid verbeteren? Kijk dan eens bij Preply. Preply is een internationaal platform waar veel docenten Italiaans aan verbonden zijn. Je kunt via de website of app een docent zoeken en lessen boeken. De lessen vinden online plaats en kunnen worden afgestemd op je eigen wensen.
Boeken
- Prisma Italiaans voor zelfstudie: dit leerboek, inclusief audiomateriaal, is geschikt voor beginners en leidt op tot niveau A2/B1. Het boek besteedt aandacht aan alle aspecten van de taal: grammatica, uitspraak, spelling, woordenschat en de Italiaanse taal en cultuur. Gebruik je ook het bijbehorende werkboek? Dan kun je je Italiaanse taalvaardigheid nog verder vergroten en niveau B1 bereiken. De prijs van het leerboek is € 41,99. Het werkboek kost € 29,99 (2025).
- Prisma Basisgrammatica Italiaans: dit is een goed boek om de Italiaanse grammatica onder de knie te krijgen. In het eerste deel van het boek komt de basisgrammatica aan bod en in het tweede deel wordt dieper op de stof ingegaan. Dit maakt het boek geschikt voor beginners en gevorderden. Het boek bevat veel oefeningen, waardoor je de opgedane kennis meteen kunt toepassen. De prijs van het boek is € 15,50 (2025).
- Van Dale Taalcursus Italiaans: deze taalcursus is gemaakt voor beginners en leidt op tot niveau A1/A2. Het is een kleurrijk boek met veel afbeeldingen en oefeningen, waarmee je ongeveer 1500 Italiaanse woorden kunt leren. De bijbehorende geluidsfragmenten zijn te vinden op de website van Van Dale. De prijs van het boek is € 34,99 (2025).
- Van Dale Beeldwoordenboek Nederlands – Italiaans: dit kleine beeldwoordenboek is onmisbaar voor iedereen die graag visueel een taal leert. Het boek bevat 3000 afbeeldingen, met daarbij het woord in het Italiaans en in het Nederlands. Je kunt het boek gebruiken om een basiswoordenschat op te bouwen en om mee te nemen op vakantie naar Italië. De prijs van het boek is € 19,99 (2025).
- Woordzoeker Italiaans: leuk puzzelboek met meer dan 100 woordzoekers, waarbij elke puzzel zijn eigen thema heeft. Onder de woordzoekers staan de Italiaanse woorden en zinnen die je moet opzoeken, samen met de Nederlandse vertaling. Door het maken van de puzzels kun je op een leuke manier je Italiaanse woordenschat uitbreiden of opfrissen. De prijs van het boek is € 15,99 (2025).
- Italiaans voor Dummies: de serie Voor Dummies heeft drie boeken waarmee je de basis van het Italiaans kunt leren. Er is een basisboek, een werkboek met oefeningen en een boekje voor op reis. De prijs van het basisboek is € 19,99, het werkboek kost € 29,99 en Italiaans voor Dummies op reis is verkrijgbaar voor € 15,99 (2025).
Taalreizen
Wil je echt goed Italiaans leren spreken? En houd je van een uitdaging? Dan is een taalreis naar Italië een uitstekende keuze. Op de vergelijkingssite voor taalreizen LanguageCourse.net kun je kiezen uit meer dan 140 taalscholen in Italië! Er zijn taalscholen in grote steden, zoals Rome, Milaan, Florence en Napels. Ook kun je op taalreis gaan naar Sardinië of Sicilië. En er is zelfs een taalschool op het eiland Elba! Als je het fijn vindt om een taalreis te boeken via een Nederlandse organisatie, dan is Italstudio een goede keuze. Italstudio is gespecialiseerd in taalreizen naar Italië en heeft een ruim aanbod aan cursussen en bestemmingen.
Meer informatie over taalreizen vind je in ons algemene artikel over taalreizen. Hier vind je ook een stappenplan om je ideale taalreis samen te stellen.